انواع کاغذ را بشناسید + چند اصطلاح رایج در چاپ

10 دی دسته بندی : چاپ eye تعداد بازدید: 244 بازدید comment زمان تقریبی برای مطالعه : 10 دقیقه

چند نوع کاغذ داریم؟ و هر کاغذ برای چه کاری مورد استفاده قرار می گیرد؟

 


اگرچه کاغذهای صنعتی موجود در بازار بر اساس متدها و اصول ثابتی تولید می شوند؛ با این حال، کاغذهای ماشینی انواع مختلفی دارند که موجب شده است تا به انتخابی مناسب جهت کاربردهای مختلف تبدیل شوند. در این مطلب از چاپ سانترال به معرفی انواع کاغذ پرداخته ایم تا با شناخت کامل هر یک از انواع این محصول، از نمونه متناسب با کاربرد خود استفاده نمایید.

 

چند اصطلاح رایج در صنعت چاپ

 

پیش از این که به سراغ معرفی انواع کاغذ برویم، باید با برخی اصطلاحات رایج در صنعت چاپ، آشنایی اولیه داشته باشیم. مفاهیمی از قبیل گرماژ کاغذ، پوشش سلفون، پوشش لمینت و ... از جمله مواردی هستند که بهتر است پیش از مطالعه این مقاله با آن ها آشنا باشید. با این حال اگر تا کنون با مفهوم این واژه ها برخورد نداشته و با آن ها بیگانه هستید، این بخش را برای شما نوشته ایم.

 

گرماژ کاغذ چیست؟

 

گرماژ یکی از اصلی ترین معیارها برای معرفی انواع کاغذ می باشد که سطح کیفی و ضخامت آن را تعیین می کند. در واقع این معیار، برابر است با نسبت وزن کاغذ به گرمبه مساحت یک متر مربع از سطح آن. به این ترتیب هرچه یک کاغذ گرماژ بالاتری داشته باشد، ضخامت آن نیز بیشتر بوده و به تبع آن کیفیت، قیمت، مقاومت و استحکام آن نیز افزایش خواهد یافت. به عنوان مثال وقتی می گوییم «پرینت کاغذ تحریر 80 گرم» به این معناست که هر یک متر مربع از کاغذ مصرفی ما، وزنی معادل 80 گرم دارد.

 

پوشش سلفون و لمینت چیست؟

 

به طور کلی به فرایند کشیده شدن یک لایه روکش روی هر سطحی، لمینت گفته می شود. در صنعت چاپ، سلفون و لمینت دو نوع پوشش برای کاغذ هستند که در دو نوع مات و براق مورد استفاده قرار می گیرند. این روکش ها با کشیده شدن یک لایه نازک نایلونی روی سطح کاغذ ایجاد شده و مقاومت و استحکام محصول چاپی را در برابر رطوبت، گرما، پاره شدن، چروکیدگی و ... افزایش می دهند. علاوه بر این، استفاده از این روکش ها جلوه زیبایی به محصول چاپی شما می بخشند.

 

تفاوت لمینت و سلفون

 

هر دو نوع روکش لمینت و سلفون از لایه های نایلونی برای پوشش سطح کاغذی استفاده می کنند؛ با این تفاوت که روکش لمینت ضخیم تر از سلفون می باشد. همین نکته موجب شد است تا سلفون جنبه ی زیبایی و ظرافت بیشتری داشته باشد و از تا شدن و چروکیدگی محصول چاپی جلوگیری نماید. در عوض، لمینت استحکام و مقاومت بیشتری داشته و علاوه بر بخشیدن خاصیت ضدآب به محصول چاپی، از آن در برابر آسیب های ناشی از شرایط مختلف محیطی نیز محافظت می نماید.

 

انواع کاغذ و مقوا

 

پیش تر هم گفتیم که فرایند تولید کاغذها طبق یک سری اصول و قواعد ثابت انجام شده و تنها در برخی مراحل ساخت با یکدیگر متفاوت هستند. وجود این تفاوت ها باعث ایجاد تمایز در ویژگی های هر یک شده و انواع کاغذ را با یکدیگر متفاوت نموده است. به عنوان مثال، در برخی از کارخانجات کاغذ سازی از خمیر شیمیایی و برخی دیگر از خمیرهای مکانیکی استفاده می شود. همین نکته موجب اختلاف قیمت و کیفیت کاغذهای مختلف شده و اعتبار کارخانجات کاغذسازی را تعیین می کند. برخی از کارخانجات کاغذسازی ممکن است تنها در تولید یک نوع کاغذ، به عنوان مثال کاغذ گلاسه یا تحریر، مهارت داشته باشند؛ در حالی که کارخانه دیگری با استفاده از مواد خام متفاوت بتواند سایر انواع کاغذ را با کیفیت بسیار بالا تولید نماید.

 

انواع کاغذ

 

کاغذهای ماشینی و دست ساز

 

به طور کلی کاغذها به دو دسته ماشینی و دست ساز تقسیم می شوند؛ کاغذهای ماشینی توسط ماشین آلات صنعتی و در کارخانجات کاغذسازی تولید می شوند. ابعاد این کاغذها استاندارد بوده و قیمت و گرماژ مشخصی دارند. در طرف دیگر، کاغذهای دست ساز با بسته بندی های جداگانه قرار دارند. این کاغذها اغلب در ابعاد استاندارد تولید نشده و کمی خطا در تولید آن ها وجود دارد.

 

انواع کاغذ چاپ کتاب

 

کاغذهای تحریر و گلاسه رایج ترین کاغذهای مصرفی در چاپ کتاب هستند. این کاغذها با گرماژ مختلف تولید شده و در بازار موجود هستند؛ از این رو می توانید بسته به نوع کاربرد و محتوای کتاب خود، از گرماژ متناسب با آن استفاده نمایید. با این حال در برخی موارد از سایر کاغذها نیز استفاده می شود. در ادامه به معرفی کامل انواع کاغذ پرداخته ایم.

 

کاغذ تحریر (Writing and printing paper)

همان طور که از نام این کاغذ پیداست، اصلی ترین کاربرد آن در نگارش و چاپ می باشد. همچنین در سطح بین المللی از این کاغذ با عنوان Writing and printing paper نیز یاد می شود که کاربرد آن را تایید می کند. این کاغذ که در واقع همان کاغذی است که به طور روزمره توسط افراد مختلف مورد استفاده قرار می گیرد، در دو نوع اندود شده یا coated و اندود نشده یا uncoated تولید می شود؛ کاغذهای تحریر موجود در ایران از نوع uncoated می باشد. کاغذ تحریر امکان چاپ دو رو را فراهم نموده و جوهر به کار رفته در آن به سمت دیگر نفوذ نمی کند. به همین علت برای صفحات داخلی در چاپ کتاب دیجیتال اغلب از کاغذ تحریر استفاده می شود.

 

مقاومت بالا، رنگ روشن، قابلیت نگهداری در دراز مدت و تنوع بالای گرماژ کاغذ تحریر از جمله اصلی ترین ویژگی ها و مزایای کاغذ تحریر به شمار می رود. این کاغذ اغلب در ابعاد 100 × 70 و 60 × 90 و با گرماژ 50، 55، 60، 65، 70، 75، 80، 100 و 120تولید می شود. همچنین بسته به نوع خمیر به کار رفته در ساخت آن، می تواند سفید و یا کرم رنگ باشد. کاغذهای تحریر رنگی نیز در ابتدا سفید رنگ بوده و پس از تکمیل فرایند توسط آهار دهنده ها، رنگ آمیزی و یا آهار دهی شده اند. کاغذهای ظریف تر به طور مستقیم رنگ آمیزی شده و یا پس از پوشش دهی اولیه توسط آهار دهنده ها، پوشش اصلی روی آن ها قرار می گیرد. کاغذهای هنری در واقع همین کاغذهای تحریر هستند که تا سه بار پوشش دهی شده اند.

 

کاغذ و مقوای گلاسه (Coated paper)

 

کاغذ گلاسه یا همان Coated paper نوعی کاغذ مقاوم با ظاهری صیقلی و یکدست می باشد که یک لایه نیمه براق، ترکیبی از نشاسته و پلاستیک، سطح آن را پوشش داده است. نشاسته به کار رفته در روکش کاغذ گلاسه به جذب بهتر جوهر کمک نموده و چاپی یکنواخت به شما ارائه می دهد. از طرف دیگر، پلاستیک به آن خاصیت ضدآب بخشیده و مقاومت آن را در برابر شرایط مختلف محیطی افزایش داده است. وجود این لایه به جذب بهتر جوهر کمک نموده و کیفیت پرینت کاغذ گلاسه را به طور چشمگیری افزایش داده است. این کاغذ پس از تولید تحت علیات گلاسه شدن قرار گرفته و با این لایه پوشیده می شود؛ به همین علت از کیفیت بسیار بالایی برخوردار بوده و گرماژ بیشتری در مقایسه با اغلب کاغذها دارد. مجموعه این دلایل موجب شده است تا کاغذ گلاسه به بهترین نوع کاغذ تبدیل شود. بیشترین کاربرد کاغذهای گلاسه مات و براق در چاپ بروشور، کاتالوگ و کتاب می باشد.

 

کاغذ گلاسه

 

 

بیشتر بخوانید: بروشور چیست؟

 

کاغذ گلاسه مات (Matt coated paper)

کاغذ گلاسه مات نوعی از کاغذهای گلاسه می باشد که همان کیفیت را با ظاهری مات ارائه می نماید. فتوگلاسه ابریشمی، ساتن و مخمل دیگر اسامی این کاغذ هستند که به یکنواخت و صیقلی بودن سطح آن اشاره می کنند. این کاغذ بسته به مقدار مواد گلاسه به کار رفته در آن، در انواع و با کیفیت های متنوعی تولید می شود. بسیاری از افراد به دلیل مات بودن ظاهر این کاغذ، آن را به سایر انواع کاغذ ترجیح می دهند؛ با این حال باید بدانید که همین ویژگی موجب شده است تا مقاومت کاغذ گلاسه مات در برابر سایش و اصطکاک دستگاه کاهش یافته و ضعف قدرت مقاومت آن می تواند در مراحل چاپ مشکلاتی را به وجود آورد؛ به عنوان مثال ممکن است مرکب روی آن کمی پخش شود و علائمی ناخواسته روی کاغذ پدید آورد. همچنین این کاغذ علی رغم ظاهر صاف و نرمی که دارد، در مقایسه با کاغذ گلاسه براق، زبرتر و خشن تر می باشد.

برای جلوگیری از پخش شدن مرکب در چاپ افست روی کاغذ مات بهتر است از مرکب های مخصوص و ورنی مجدد روی بخش های چاپ شده استفاده نمایید تا ریسک افت کیفیت چاپ تا حد ممکن کاهش یابد. نوعی ورنی معمولی با ظاهر مات وجود دارد که اغلب در چاپ افست به کار رفته و از پخش شدن مرکب در سطح کاغذ جلوگیری می نماید. چاپ فتوگلاسه نیز همانند کاغذ گلاسه اغلب در چاپ کتاب، بروشور و کاتالوگ مورد استفاده قرار می گیرد.

 

همچنین بخوانید: کاتالوگ چیست؟

 

انواع کاغذ کرافت (Kraft paper)

 

کاغذ کرافت یکی از متنوع ترین انواع کاغذ است که از سولفات خمیر پالپ تهیه شده و مقاومت نسبتا بالایی دارد. این کاغذها در دو نوع کلی سفید شده و سفید نشده تولید می شوند. نمونه سفید نشده این کاغذها به رنگ قهوه ای بوده و در صنعت بسته بندی به کار می رود؛ در حالی که کاغذ کرافت سفید شده اغلب برای تهیه کاغذهایی با پیوستگی بافت قوی مورد استفاده قرار می گیرد.

 

کاغذ کرافت

 

کاغذ روزنامه (News print)

کاغذ روزنامه، کاغذی ارزان قیمت می باشد که از تفاله چوب و فیبرهای بازیافت شده به دست می آید. در تولید این کاغذ هیچ گونه عملیات مکانیکی انجام نمی پذیرد. قدرت جذب بالا و قیمت ارزان دو ویژگی اصلی این کاغذ هستند. حذف عملیات پرداخت از مراحل تولید کاغذ روزنامه موجب شده است تا خاصیت جذب مرکب آن به طور چشمگیری افزایش یابد.

همان طور که از نام این کاغذ نیز پیدا است، اغلب برای چاپ روزنامه با دستگاه افست و لترپرس به کار می رود. همچنین این کاغذ در برابر نور مقاومت بسیار پایینی از خود نشان می دهد؛ تنها کافی است مدت زمان کوتاهی زیر نور آفتاب قرار بگیرد تا شاهد تغییر رنگ آن باشید.

 

اطلاعات کامل درباره چاپ افست در این مقاله آورده شده است: چاپ افست چیست؟

 

 

بیشترین کاربرد کاغذ روزنامه در انجام کارهای هنری سریع و موقت است. طراحی های خام و اولیه بزرگ و طراحی های موقت با مداد ذغالی، مداد شمعی و مداد گچی از جمله موارد استفاده این کاغذ هستند. کاغذ روزنامه در قالب دفترچه، ورقه، رول های با عرض 70 تا 110 سانتی متر، گرماژ 60 تا 250 گرم و ... در بازار موجود می باشد.

 

کاغذ پشت چسب دار

 

سطح پشتی این کاغذ آغشته به چسب شده و با یک روکش سیلیکونی پوشانده شده است. پس از تکمیل فرایند چاپ، با جدا کردن این لایه سیلیکونی می توانید لیبل خود را در محل مورد نظر خود نصب نمایید. چاپ لیبل دیجیتال و چاپ لیبل افست دو محصول چاپی هستند که با استفاده از این نوع کاغذ ارائه می شوند.

 

کاغذ مکانیکی

 

کاغذ مکانیکی نمونه پیشرفته و باکیفیت تر کاغذ روزنامه می باشد. این کاغذ اغلب برای چاپ های ارزان قیمت به کار می رود. نمونه مرغوب تر آن بسیار مشابه کاغذ تحریر با گرماژ پایین بوده و کیفیت نسبتا مطلوبی دارد.

 

کاغذ کاربن لس (Carbon less)

 

همان طور که می دانید، کاربن نوعی کاغذ است که بین دو صفحه دیگر قرار گرفته و با نوشتن روی صفحه رویی، نوشته ها و خطوط را به صفحه زیرین خود منتقل می کند. کاغذهای کاربن لس همین کار را بدون نیاز به استفاده از کاربن انجام داده و خطوط و نوشته های کاغذ را به طور مستقیم به کاغذ زیرین خود منتقل می کنند. از این کاغذها اغلب در چاپ فاکتور و رسید استفاده می شود. به این ترتیب مشکلاتی از قبیل پخش شدن رنگ کاربن روی سطح کاغذ نیز از بین رفته و این کار با دقت بیشتری انجام می شود. از این نوع کاغذ با نام «کاغذ خودکپی» نیز یاد می شود.

 

کاغذ انجیلی (Bible paper)

 

برای چاپ کتاب های نفیس و قطور اغلب از این نوع کاغذ استفاده می شود. دلیل نام گذاری کاغذ انجیلی به این عنوان، کاربرد آن در چاپ کتاب انجیل می باشد. این کاغذ قطر بسیار کمی داشته و در دسته کاغذهای نازک قرار می گیرد. رنگ سفید و خاصیت پشت پوشانی از جمله دیگر مزایای این کاغذ می باشد. کاغذ انجیلی برای چاپ کتاب های با تعداد صفحات زیاد مناسب می باشد و استفاده از آن برای نوشتن توصیه نمی شود.

 

کاغذ انجیلی

 

مقوای پشت طوسی و پشت سفید

 

این مقواها از دو لایه اصلی تشکیل شده اند که دو طرف مقوا را تشکیل داده و توسط یک لایه مرطوب به هم متصل شده اند. یک طرف این مقوا به رنگ سفید و طرف دیگر به رنگ طوسی یا کرم می باشد. این مقوا قابلیت چاپ پذیری بالایی دارد و در صنعت بسته بندی به وفور مورد استفاده قرار می گیرد. در انواع بسته بندی ها از قبیل جعبه کفش، بسته بندی پودر شوینده، خمیر دندان، شیرینی، دستمال کاغذی، کبریت و ... از این متریال استفاده شده است. این نوع مقوا نیز با گرماژهای مختلف 200 الی 350 گرمی در بازار موجود هستند که نمونه های 220 تا 250 گرمی آن ها در موارد بیشتری کاربرد دارد.

 

کاغذ بالکی چیست؟

کاغذ بالکی نوعی کاغذ رایج در صنعت چاپ می باشد که رنگ آن مایل به طوسی و کرم بوده و از خسته شدن چشم حین مطالعه جلوگیری می کند. این کاغذ در مقایسه با کاغذهای معمولی وزن کمتری دارد و بازیافت و تجزیه آن به مراتب ساده تر می باشد. نوشتن روی آن به سادگی امکان پذیر است و در کل یکی از محبوب ترین انواع کاغذ برای چاپ کتاب به شمار می رود.




چاپ افست چیست؟

افست یک سیستم چاپ است که از آن به عنوان متداول ترین روش چاپ یاد شده و در چاپ محصولاتی چون کتاب، کاتالوگ، بروشور و ... اس....

ادامه مطلب انتشار : 1399/07/08
انواع کاغذ را بشناسید + چند اصطلاح رایج در چاپ

کاغذهای تحریر و گلاسه رایج ترین کاغذهای مصرفی در چاپ کتاب هستند که با گرماژ مختلف تولید و به بازار عرضه می شوند. در این ....

ادامه مطلب انتشار : 1399/10/10